Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?

Het bepalen van hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, hangt af van je jaarlijkse stroomverbruik, de capaciteit van de panelen die je kiest, en je beschikbare dakoppervlak. Met een paar simpele berekeningen krijg je al snel een goede indicatie. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe dat werkt.

Lang verhaal kort

• Je jaarlijkse stroomverbruik, te vinden op je energierekening, is het startpunt van de berekening.
• Je berekent het benodigde aantal panelen door je stroomverbruik (in kWh) te vermenigvuldigen met 1,1 en dat te delen door het wattpiekvermogen van een paneel.
• Een Nederlands huishouden verbruikt gemiddeld 2.430 kWh elektriciteit per jaar, maar dit verschilt sterk per woningtype en gezinsgrootte.
• Factoren zoals dakoriëntatie, hellingshoek, en schaduw beïnvloeden de opbrengst.
  Houd rekening met toekomstige uitbreidingen, zoals een elektrische auto of warmtepomp.

Hoeveel zonnepanelen heb je nodig?

Om te berekenen hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, gebruik je een eenvoudige formule: je jaarlijkse stroomverbruik (in kWh) x 1,1 ÷ het wattpiekvermogen van een paneel. In Nederland ligt de jaarlijkse opbrengst van zonnepanelen gemiddeld rond de 85% van het totale wattpiekvermogen. Tien panelen van 400 Wp leveren dus zo’n 0,85 x 10 x 400 = 3.400 kWh op. De factor 1,1 is een extra marge voor energieverlies en minder ideale omstandigheden, zoals schaduw of bewolking.

Een gangbaar paneel heeft nu een vermogen van 435 Wattpiek. Dat levert bij toepassing van de 85%-vuistregel ongeveer 370 kWh per jaar op per paneel.

Op basis van een gangbaar paneel van 435 Wp:

• Voor een stroomverbruik van 2.500 kWh per jaar: ongeveer 7 panelen.
• Voor een stroomverbruik van 3.000 kWh per jaar: ongeveer 8 panelen.
• Voor een stroomverbruik van 3.500 kWh per jaar: ongeveer 10 panelen.

Je jaarlijkse stroomverbruik vind je op je energienota. Een Nederlands huishouden verbruikt gemiddeld 2.430 kWh elektriciteit per jaar. Maar dat gemiddelde zegt niet altijd veel: bij een gezin van vier personen in een appartement ligt het stroomverbruik op ongeveer 2.100 kWh per jaar. Een vergelijkbaar gezin in een tussen- of hoekwoning verbruikt al snel rond de 2.500 kWh per jaar. In een vrijstaande woning kan dat oplopen tot zo’n 3.300 kWh. Bekijk de gemiddelde verbruikscijfers per woningtype op Milieu Centraal voor een beter startpunt.

Welke factoren beïnvloeden je berekening?

Naast je stroomverbruik spelen er meerdere factoren mee. Dit zijn de belangrijkste:

• Dakoriëntatie en hellingshoek: Zonnepanelen halen het hoogste rendement bij een hellingsgraad van 35 graden. Een zuidgericht dak is ideaal, maar ook een dak op het zuidoosten of zuidwesten kan prima werken. In dat geval kun je voor de zekerheid rekening houden met ongeveer 10% minder opbrengst. Zonnepanelen op het westen en oosten kunnen ook de moeite waard zijn.
• Beschikbaar dakoppervlak: Een gangbaar zonnepaneel neemt ongeveer 1,7 tot 2 m² in beslag. Houd daar rekening mee bij het bepalen van het maximale aantal panelen op je dak.
• Schaduw: Schaduw van bomen, schoorstenen of andere objecten kan de opbrengst verminderen. Micro-omvormers kunnen hierbij helpen door panelen afzonderlijk te laten functioneren.
• Toekomstige plannen: Overweeg of je in de toekomst meer energie nodig hebt, bijvoorbeeld voor een warmtepomp, elektrische auto, of inductiekoken. Met het einde van de salderingsregeling in zicht kun je beter kijken naar je verbruik op zonnige dagen in plaats van naar je jaarverbruik. Terugleveren aan het net levert immers nauwelijks nog wat op, dus meer zonnepanelen installeren dan je voor je eigen huishouden nodig hebt is geen goede investering.

Welke zonnepanelen zijn het best?

Ongeveer 80% van alle zonnepaneleninstallaties bestaat uit monokristallijne zonnepanelen. De belangrijkste reden daarvoor is dat monokristallijne zonnepanelen erg zuiver zijn en met een efficiëntie van rond de 20% per oppervlakte meer energie genereren dan andere zonnepanelen.

Polykristallijne zonnepanelen worden nog maar zelden geplaatst. Steeds vaker wordt gekozen voor efficiëntere en duurzamere alternatieven zoals glas-glas zonnepanelen, die als nieuwe standaard gelden. Heb je weinig dakruimte? Dan is een monokristallijn paneel vrijwel altijd de slimmere keuze.

Ook het rendement op de lange termijn speelt mee. Fabrikanten van zonnepanelen geven gemiddeld een jaaropbrengst van 85% na 25 jaar aan. De opbrengst neemt dus elk jaar heel licht af, maar kwalitatief goede panelen blijven na 25 jaar nog altijd goed presteren.

Verder moet je meterkast voldoende capaciteit hebben om de installatie aan te sluiten. Bij grotere installaties kan het nodig zijn om je meterkast te verzwaren en over te schakelen naar een 3-fase omvormer. Laat vooraf door een installateur controleren of je meterkast geschikt is voor de installatie.

Zelf berekenen of een calculator gebruiken?

Je kunt de formule zelf toepassen of een online zonnepanelen calculator van de Consumentenbond raadplegen. Je voert je jaarlijkse stroomverbruik, de oriëntatie van je dak, en de mate van schaduw in, waarna je direct een schatting krijgt van het aantal panelen dat je nodig hebt.

Met zo’n berekening op zak kun je offertes van verschillende installateurs goed vergelijken. Vraag er altijd meerdere op, want er kunnen prijsverschillen zijn. Een set van 8 zonnepanelen kost gemiddeld rond de €3.200 inclusief installatie. De prijs is zonder btw, die betaal je vanaf 2023 namelijk niet meer als je zonnepanelen koopt.

Conclusie

Het juiste aantal zonnepanelen hangt af van je stroomverbruik, daktype, en toekomstplannen. Kies bij voorkeur voor monokristallijne panelen van 435 Wp, gebruik de vuistregel van 85% voor de jaaropbrengst en vraag meerdere offertes aan zodat je prijzen en mogelijkheden goed kunt vergelijken.

Heb je zonnepanelen laten installeren? Check dan ook je opstalverzekering. Panelen zijn vaak meeverzekerd als onderdeel van je woning, maar dat is niet altijd vanzelfsprekend. Bij Lemonade zie je in één oogopslag wat er onder je dekking valt, zodat je niet voor  verrassingen komt te staan.

Zonnepanelen veelgestelde vragen